1-10. متغیرهای تحقیق7
1-11. تعریف متغیرها8
1-11-1. تعریف مفهومی متغیرها8
1-11-2. تعریف عملیاتی متغیرها9
فصل دوم: ادبیات تحقیق
2-1. مقدمه11
2-2. گردشگری و دیگر تعاریف در صنعت جهانگردی12
2-3. انگیزه‌های جهانگردی15
2-4. انواع جهانگردی15
2-4-1. جهانگردی از نظر سن:15
2-4-2. جهانگردی از نظر قصد مسافرت16
2-4-3. جهانگردی از نظر نحوه مسافرت16
2-5. جاذبه‌های جهانگردی17
2-6. عوامل مؤثر بر رونق صنعت گردشگری20
2-7. موانع توسعه صنعت گردشگری22
2-7-1. موانع زیربنایی22
2-7-2. موانع روبنایی23
2-8. مدلهای گردشگری24
2-9. اثرات جهانگردی و حضور توریست در کشور34
2-10. اشتغال و جهانگردی36
2-11. نقش صنعت توریسم در توسعه اقتصادی و اجتماعی38
2-12. امنیت و تأثیر جهانگردی بر آن40
2-13. جایگاه گردشگری در سند چشم انداز 20 ساله گردشگری40
2-14. گردشگری در ایران41
2-15. تحلیفی بر ورود گردشگر بین المللی به ایران طی سال 48 تا 8342
2-16. علل توسعه نیافتگی صنعت گردشگری در ایران44
2-17. چگونگی وضعیت ورود جهانگردان غیر مسلمان به ایران47
2-18. درباره سازمان جهانی جهانگردی52
2-18-1. مهمترین زمینه های فعالیت سازمان جهانی جهانگردی52
2-18-2. برنامههای عمومی کار سازمان جهانی جهانگردی53
2-18-3. ارکان سازمان جهانی جهانگردی53
2-19. آشنایی اجمالی با جاذبههای گردشگری استان ایلام53
2-20. چارچوب نظری پژوهش:56
2-21. مرور ادبیات و سوابق مربوطه57
2-21-1. پیشینه داخلی57
2-21-2. پیشینه خارجی58
2-22. جمع بندی59
فصل سوم: روش ‌شناسی تحقیق
3-1. مقدمه61
3-2. جهت گیری پژوهش61
3-3. روش دلفی62
3-3-1. هدف فن دلفی62
3-4. تشکیل و ترکیب پانل63
3-4-1. فرآیند پژوهش64
3-5. مقیاس اتفاق نظر65
3-6. جامعه آماری66
3-7. روشهای گردآوری اطلاعات67
3-8. ابزار گردآوری اطلاعات67
3-8-1. پرسشنامه67
3-8-1-1. اجزای پرسشنامه68
3-8-1-2. روایی پرسشنامه69
3-8-1-3. پایایی70
3-9. آزمونهای مورد استفاده71
3-10. نرم افزارهای مورد استفاده72
3-11. خلاصه فصل72
فصل چهارم: تجزیه وتحلیل داده ها
4-1. مقدمه74
4-2. بخش اول: آمار توصیفی75
4-2-1. مطالعات جمعیت شناختی نمونه مورد مطالعه75
4-2-2. مطالعه توصیفی نمونه آماری با توجه به متغیر جنسیت75
4-2-3. مطالعه توصیفی نمونه آماری با توجه به متغیر سن76
4-2-4. مطالعه توصیفی نمونه آماری با توجه به متغیر میزان تحصیلات77
4-2-5. مطالعه توصیفی نمونه آماری با توجه به متغیر رشته تحصیلی78
4-2-6. مطالعه توصیفی نمونه آماری با توجه به متغیر تجربه کاری79
4-3. بخش دوم80
4-4. نتایج روش دلفی80
4-4-1. نتایج دور اول روش دلفی80
4-4-2. نتایج دور دوم روش دلفی83
4-4-3. نتایج دور سوم روش دلفی86
4-5. بخش سوم: آمار استنباطی89
4-6. افزایش مشارکت بخش خصوصی89
4-6-1. آزمون نرمال بودن (کولموگروف اسمیرنوف) برای مؤلفه افزایش مشارکت بخش خصوصی89
4-6-2. تجزیه و تحلیل معنی داری افزایش مشارکت بخش خصوصی90
4-7. افزایش بازاریابی و تبلیغات90
4-7-1. آزمون نرمال بودن (کولموگروف اسمیرنوف) برای مؤلفه افزایش بازاریابی و تبلیغات91
4-7-2. تجزیه و تحلیل معنی داری افزایش بازاریابی و تبلیغات91
4-8. توسعه امکانات زیر ساخت92
4-8-1. آزمون نرمال بودن (کولموگروف اسمیرنوف) برای مؤلفه توسعه امکانات زیر ساخت92
4-8-2. تجزیه و تحلیل معنی داری توسعه امکانات زیر ساخت93
4-9. افزایش سطح تصمیمگیری مدیریت93
4-9-1. آزمون نرمال بودن (کولموگروف اسمیرنوف) برای مؤلفه افزایش سطح تصمیمگیری مدیریت94
4-9-2. تجزیه و تحلیل معنی داری افزایش سطح تصمیمگیری مدیریت94
4-10. تقویت مسائل فرهنگی و آموزشی95
4-10-1. آزمون نرمال بودن (کولموگروف اسمیرنوف) برای مؤلفه تقویت مسائل فرهنگی و آموزشی95
4-10-2. تجزیه و تحلیل معنی داری تقویت مسائل فرهنگی و آموزشی96
4-11. رتبه بندی مؤلفه‌های تحقیق96
4-12. تحلیل عاملی اکتشافی97
4-12-1. تحلیل عاملی اکتشافی برای شاخصهای افزایش مشارکت بخش خصوصی100
4-12-2. تحلیل عاملی اکتشافی برای شاخصهای مربوط به مؤلفه افزایش بازاریابی و تبلیغات103
4-12-3. تحلیل عاملی اکتشافی برای شاخصهای مؤلفه‌ی توسعه امکانات زیر ساخت106
4-12-4. تحلیل عاملی اکتشافی برای شاخص‌های مؤلفهی افزایش سطح تصمیم گیری مدیریت109
4-12-5. تحلیل عاملی اکتشافی برای شاخصهای مؤلفه تقویت مسائل فرهنگی و آموزشی112
4- 13. مدل مفهومی تحقیق 115
4-13- خلاصه فصل چهارم117
فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری
5-1. مقدمه119
5-2. خلاصه پژوهش119
5-3. نتایج حاصل از سؤالات پژوهش120
5-4. یافته‌های تحقیق121
5-4-1. یافته‌های حاصل از تکنیک دلفی121
5-4-2. یافته‌های حاصل از بخش آمار استنباطی تحقیق123
5-4-2-1. نتایج حاصل از آزمونهای تی تک نمونه ای124
5-4-2-2. نتایج حاصل از تحلیل عاملی اکتشافی125
5-5. پیشنهادهای کاربردی به مراکز تصمیم گیرنده در امور صنعت گردشگری استان با توجه به نتایج حاصل از پژوهش128
5- 6. پیشنهادها به سایر پژوهشگران129
5-7. محدودیتهای تحقیق129
5-8- خلاصه فصل130
منابع و مآخذ131
پیوست133
چکیده انگلیسی145
فهرست جدول‌ها
عنوان صفحه
جدول 1-1: بهره وران پژوهش6
جدول 3-1: تاریخ توزیع و گردآوری پرسشنامه‌ها64
جدول 3-2: تفسیر مقادیر گوناگون ضریب هماهنگی کندال64
جدول 3-3: طیف لیکرت68
جدول 3-4: سؤالات پرسشنامه68
جدول 3-5: آماره پایایی71
جدول 4-1: نتایج دور اول روش دلفی: درباره عوامل کلیدی و مؤثر بر صنعت گردشگری استان ایلام – دور اول دلفی81
جدول4-2: نتایج دور دوم روش دلفی: درباره عوامل کلیدی و موثر بر توسعه صنعت گردشگری ایلام پس از حذف شاخصهای با میانگین پایین ـ دور دوم دلفی84
جدول4-3: نتایج دور سوم روش دلفی: درباره عوامل کلیدی و موثر بر توسعه صنعت گردشگری ایلام ـ دور سوم دلفی87
جدول 4-4: نتایج آزمون کولموگروف اسمیرنوف برای مؤلفه افزایشمشارکت بخش خصوصی89
جدول 4-5: نتایج آزمون تی تک نمونه ای برای مؤلفه افزایش مشارکت بخش خصوصی90
جدول 4-6: نتایج آزمو کولموگروف اسمیرنوف برای مؤلفه افزایش بازاریابی و تبلیغات91
جدول4-7: نتایج آزمون تی تک نمونه ای برای مؤلفه افزایش بازاریابی و تبلیغات91
جدول 4-8: نتایج آزمون کولموگروف اسمیرنوف برای مؤلفه توسعه امکانات زیر ساخت92
جدول 4-9: نتایج آزمون تی تک نمونه ای برای مؤلفه توسعه امکانات زیر ساخت93
جدول 4-10: نتایج آزمون کولموگروف اسمیرنوف برای مؤلفه افزایش سطح تصمیمگیری مدیریت94
جدول 4-11: نتایج آزمون تی تک نمونه ای برای مؤلفه افزایش سطح تصمیمگیری مدیریت94
جدول 4-12: نتایج آزمون کولموگروف- اسمیرنوف برای مؤلفه تقویت مسائل فرهنگی و آموزشی95
جدول 4-13: نتایج آزمون تی تک نمونه ای برای مؤلفه تقویت مسائل فرهنگی و آموزشی96
جدول 4-14: رتبه بندی مؤلفه های پنج گانه تحقیق97
جدول 4-15: مقدار KMO و مقدار ضریب بارتلت و سطح معنی داری مؤلفه های پنج گانه تحقیق99
جدول 4-16: عوامل استخراج شده مربوط به مولفه افزایش مشارکت بخش خصوصی100
جدول 4-17: متغیرهای مربوط به هر یک از عامل‌ها و میزان ضرایب بدست آمده از ماتریس دوران یافته101
جدول4-18: عوامل استخراج شده مربوط به مؤلفه افزایش بازاریابی و تبلیغات103
جدول 4-19: متغیرهای مربوط به هر یک از عامل‌ها و میزان ضرایب بدست آمده از ماتریس دوران یافته104
جدول4-20: عوامل استخراج شده مربوط به مولفه توسعه امکانات زیر ساخت106
جدول 4-21: متغیرهای مربوط به هر یک از عامل‌ها و میزان ضرایب بدست آمده از ماتریس دوران یافته107
جدول 4-22: عوامل استخراج شده مربوط به مولفه افزایش سطح تصمیم گیری مدیریت109
جدول 4-23: متغیرهای مربوط به هر یک از عامل‌ها و میزان ضرایب بدست آمده از ماتریس دوران یافته110
جدول 4-24: عوامل استخراج شده مربوط به مولفه تقویت مسائل فرهنگی و آموزشی112
جدول 4-25: متغیرهای مربوط به هر یک از عامل‌ها و میزان ضرایب بدست آمده از ماتریس دوران یافته113
جدول 4-16: مؤلفه ها و شاخصهای اساسی تحقیق116
جدول 5-1: رتبه بندی مؤلفه‌های پنج گانه تحقیق121
جدول 5-2: آمار استنباطی آزمون تی هر یک از متغیرهای تحقیق124
جدول 5-3: عوامل استخراج شده مربوط به مولفه افزایش مشارکت بخش خصوصی125
جدول 5-4: عوامل استخراج شده مربوط به مولفه افزایش بازاریابی و تبلیغات126
جدول 5-5: عوامل استخراج شده مربوط به مولفه توسعه امکانات زیرساخت126
جدول 5-6: عوامل استخراج شده مربوط به مولفه افزایش سطح تصمیم گیری مدیریت127
جدول 5-7: عوامل استخراج شده مربوط به مولفه تقویت مسائل فرهنگی و آموزشی127
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودار 4-1: توزیع فراوانی نمونه آماری از نظر جنسیت75
نمودار 4-2: توزیع فراوانی نمونه آماری از نظر سن76
نمودار4-3: توزیع فراوانی نمونه آماری از نظر میزان تحصیلات77
نمودار4-4: توزیع فراوانی نمونه آماری از نظر رشته تحصیلی78
نمودار 4-5: توزیع فراوانی نمونه آماری از نظر تجربه کاری79
نمودار4-6: نمودار تغییرات مقادیر ویژه را در ارتباط با عامل‌ها102
نمودار4-7: پراکنش متغیرهای مورد بررسی نسبت به عامل‌های اول، دوم و سوم102
نمودار4-8: تغییرات مقادیر ویژه را در ارتباط با عامل ها105
نمودار4-9: پراکنش متغیرهای مورد بررسی نسبت به عامل‌های اول، دوم و سوم105
نمودار4-10: تغییرات مقادیر ویژه را در ارتباط با عامل‌ها108
نمودار 4-11: نمودار پراکنش متغیرهای مورد بررسی نسبت به عامل‌های اول، دوم و سوم108
نمودار4-12: تغییرات مقادیر ویژه را در ارتباط با عامل‌ها111
نمودار 4-13: پراکنش متغیرهای مورد بررسی نسبت به عامل‌های اول، دوم و سوم111
نمودار4-14: تغییرات مقادیر ویژه را در ارتباط با عامل‌ها114
نمودار 4-15: پراکنش متغیرهای مورد بررسی نسبت به عامل‌های اول، دوم و سوم114
فهرست شکل‌ها
عنوان صفحه
شکل2-1. دسته بندی انواع جاذبه‌های گردشگری17
شکل 2- 2. طبقه بندی مدلهای گردشگری25
شکل2-3. مدل سیستم های ترکیبی برای برنامه ریزی و نظریه های گردشگری26
شکل2-4. عناصر سیستم گردشگری (سازمان جهانی گردشگری)27
شکل 2-5. چرخه مستقیم دو سویه گردشگری به عنوان سیستم گردشگری کل28

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

شکل2- 6. سیستم گردشگری (ناحیه محور مسافر، مبدا و مقصد گردشگر)– مدل لیپر29
شکل 2-7. سیستم گردشگری30
شکل 2- 8. دیدگاه بریونز، تجیدا و مورالس31
شکل 2-9. سیستم گردشگری (مدل کاسپار)32
شکل2-10. سیستم گردشگری، چشم انداز محیطی(دیدگاه هولدن)33
شکل 2-11. چارچوب نظری پژوهش56
شکل 4-1: مدل مفهومی پژوهش115
شکل 5-1: مدل مفهومی123
چکیده:
امروزه ﺻﻨﻌﺖ گردشگری ﺑﻌﻨﻮان ﯾﮑﯽ از ﭘﯿﺸﺮوﺗﺮﯾﻦ ﺻﻨﺎﯾﻊ ﺟﻬﺎن و ﺑﻌﻨﻮان ﻧﯿﺮوی ﻗﻮی اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ، ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و اﻗﺘﺼﺎدی، ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ ﺷﮑﻞدﻫﯽ و دﮔﺮﮔﻮﻧﯽ ﺟﻮاﻣﻊ ﺑﺸﺮی را دارا اﺳﺖ و از اﯾﻨﺮو ﻣﺴﺌﻠﻪ توسعه صنعت گردشگری ﻧﯿﺰ از اﻫﻤﯿﺖ ویژهای ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و بررسی عوامل مؤثر بر توسعه صنعت گردشگری استان ایلام انجام شده. روش پژوهش پیمایشی که جامعه آماری آن را در بخش اول (تحلیل دلفی)، خبرگان و در بخش دوم (آمار استنباطی)، کلیه کارکنان و مدیران در مراکز خصوصی و دلتی تصمیمگیرنده درباره صنعت گردشگری استان (سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، شهرداریهای استان، هتلها و مهمانسراها و اساتید دانشگاهی) تشکیل داده است. تعداد نمونه آماری در بخش اول 20 نفر و در بخش دوم جامعه آماری برابر با تعداد 174نفر میباشد که به علت محدودیت از روش سرشماری استفاده شده است، پرسشنامه کمی تحقیق به صورت تصادفی طبقهای ساده، در میان این افراد توزیع و جمع آوری شد. جهت تجزیه وتحلیل یافته‌ها از ضریب هماهنگی کندال، تحلیل عاملی اکتشافی، آزمون تی تک نمونهای و آزمون رتبهای فریدمن استفاده شده. یافتهها نشان دادند که پنج مؤلفهی (افزایش سطح تصمیمگیری مدیریت، تقویت مسائل فرهنگی و آموزشی، توسعه امکانات زیر ساخت، افزایش بازاریابی و تبلیغات و افزایش مشارکت بخش خصوصی) در توسعه صنعت گردشگری استان ایلام نقش دارند.
کلید واژهها: توسعه صنعت گردشگری، توریسم، روش تحقیق پیمایشی، استان ایلام.
1-1. مقدمه
در سال‌های اخیر، صنعت گردشگری در جایگاه صنعتی نوپا اثر فراوانی بر وضعیت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جهان داشته است. اهمیت صنعت گردشگری در سطح بین‌المللی، از لحاظ تعداد گردشگران و هم از لحاظ درآمد ارزی همواره و به‌طور بی‌سابقه‌ای در حال افزایش بوده است و پیش‎بینی می‌شود تا سال2020 سالیانه بیش از یک میلیارد و نیم جهانگرد در سراسر جهان سفر کنند. از این‌رو بسیاری از کشورها در رقابت نزدیک و فشرده، در پی افزایش بیش از پیش، منافع و عواید خود از این فعالیت بین‌المللی‌ هستند (اسماعیل پور، 1390).
در کشور ما نیز باید برای توسعه این صنعت و استفاده کامل از فرصت‌های ناشی از ظرفیت موجود برنامه‌ریزی شود. اما این صنعت در ایران به علت پاره‌ای از موانع اقتصادی و زیرساختی مانند: توجه ویژه به درآمدهای نفتی، ناکارامدی زیرساخت‌های اقتصادی گردشگری، ضعف سامانه حمل‌ و نقل کشور و مشکل‌های تأسیسات اقامتی و بهداشتی و … نمی‌تواند به‌ صورت یک صنعت پردرآمد جایگاه مناسبی برای خود در کشور به دست آورد (افشار زاده و همکاران، 1390).
سند چشم انداز بیست ساله گردشگری کشور (به عنوان سند بالا دستی تمام برنامههای گردشگری کشور)، دورنمای روشنی برای رسیدن به جایگاه برتر کشور را نشان میدهد، اما امروزه شاهد عقب ماندگی صنعت گردشگری در کشور و به طور خاص در استان ایلام میباشیم و این نیاز احساس میشود که از منظری متفاوت تر از آنچه که تا امروز به گردشگری ایلام نگریسته میشده، دیده شوند، لذا در این پژوهش محقق سعی دارد از منظر شناسایی عوامل تأثیرگذار بر توسعه صنعت گردشگری به استان ایلام بنگرد و سپس با بررسی آنها در رابطه با بهبود نقاط ضعف و تقویت نقاط قوت پیشنهاداتی را به مسؤلان ارائه دهد.
2-2. بیان مسأله تحقیق
امروزه گردشگری یکی از اقتصادی ترین فعالیتها در چرخه کشورها و استانها به خصوص از جهت اشتغال و رونق منطقه ای تلقی می شود که علاوه بر آن دارای مزایای ارتباطی، سیاسی و فرهنگی خاصی است (استیگیتز1، 1386)، به همین دلیل در اغلب نقاط جهان که دارای میراث فرهنگی غنی و نیز مناطق طبیعی هستند از این فعالیت به منزله ابزاری راهبردی در جهت توسعه اقتصادی استفاده می کنند.
همچنین در مسئله گردشگری یکی از عوامل مهم وجود افراد خارجی است که توریست2 نامیده می شود و با ورود خود، باعث ایجاد رونق اقتصادی ارتباطی و فرهنگی می شود، که باید با برنامه ریزی درست و آگاهانه ورود این افراد را به استان هر چه بیشتر توسعه داد (کاظمی، 1389).
اما در استان ایلام، علی رغم داشتن استعدادهای فراوان، وجود منابع عظیم گردشگری، جاذبه های فرهنگی و طبیعی چنانکه شایسته است، نتوانسته در زمینه بهره گیری از درآمدها و ورودی های گردشگری در عرصه کشوری و بین الملل به جایگاه در خور مقام خود دست یابد. که می توان علت این وضعیت را نشناختن عوامل تاثیر گذار بر توسعه این صنعت (مانند تقویت زیر ساختها، افزایش مشارکت بخش خصوصی، تقویت مسایل فرهنگی و آموزشی و …) نامید. که در پژوهش حاضر با بررسی پیشینه پژوهش و نظرسنجی از خبرگان، اساتید راهنما و مشاور تمامی عوامل تاثیر گذار بر توسعه صنعت توریسم3 استان شناسایی و مورد بررسی قرار خواهند گرفت.
در مجموع هرچند ادبیات مربوط به صنعت گردشگری جذاب بوده و تقریبا کارهایی انجام شده، اما تاکنون پیرامون شناسایی و بررسی عوامل مؤثر بر توسعه صنعت گردشگری استان ایلام در جهت توسعه استان و اولویت بندی این جاذبه های گردشگری تحقیقات میدانی صورت نگرفته است، و از این حیث استان ایلام دنباله رو استانهای رقیب خود در سطح ملی است. محقق این ضعفهای عقب ماندگی، توسعه نیافتگی و… حاکم بر صنعت گردشگری استان ایلام را به عنوان مسائل مهم مد نظر قرار داده و در طی این مطالعه در صدد است که با بررسی اسناد و مطالعه کافی، این مشکلات را بررسی و ضمن تلاش برای اکتشاف زوایای مختلف موضوع راه حل ها و پیشنهادهای مناسب را ارائه نماید. البته اهمیت روزافزون صنعت گردشگری محقق را به پژوهش، این مساله اساسی که “مهمترین مؤلفههای تأثیرگذار بر توسعه صنعت گردشگری در استان ایلام کدامند و در چه وضعیتی قرار دارند” وادار کرده است.
1-3. اهمیت و ضرورت انجام تحقیق
بهبود صنعت گردشگری نیازمند برگزیدن چشم اندازی است که تمامی صنعت را در برگیرد. یعنی در نظر گرفتن ساختار و عملکرد ادارات و مراکز دولتی وغیر دولتی مرتبط به طور جمعی و نه تنها به صورت مجزا. استان ایلام به عنوان یکی از محروم ترین استان های کشور و درصد بالای بیکاری جوانان این ناحیه، لازم است با استفاده از تمامی امکانات و قابلیتها در جهت رفع محرومیت، ایجاد اشتغال و کسب درآمد از راه‌های مختلف اقدام شود.
گسترش صنعت گردشگری به عنوان صنعتی که با حوزههای مختلفی نظیر اقتصاد، کشاورزی، فرهنگ، محیط زیست و خدمات در تعامل است (نساج و آریا، 1386)، دارای اهمیت فراوانی است و تجربیات سایر مناطق جهان نشان داده است که توسعه گردشگری در هر منطقه باعث رشد و پیشرفت اقتصادی- اجتماعی آن ناحیه گردیده است (کاظمی، 1389)، بنابراین با توجه به کمک های شایان توجه این پژوهش به صنعت گردشگری استان ایلام محقق بر خود لازم دانسته که با مطالعه و پژوهش کامل به شناسایی و بررسی عوامل تاثیر گذار برتوسعه صنعت گردشگری در استان ایلام بپردازد، چرا که استان ایلام یک استان در حال توسعه است و نیازمند چنین پژوهش هایی برای هدایت و اثربخش نمودن این توسعه با توجه به شرایط ملی و استانی است. از طرفی انجام پژوهش به صنعت گردشگری استان کمک می کند که مدیران مربوطه استان با استفاده از روشی منظم، معقول و منطقی گزینه های راهبردی مناسب را برای توسعه این صنعت انتخاب کنند و از این طریق بتوانند به کاهش بحران بیکاری و سکوت استان کمک شایان توجهی بنمایند.
1-4. جنبه جدید بودن و نوآوری در تحقیق
بر اساس مطالعات انجام شده پیش بینی می گردد این تحقیق از دو جهت نوآوری آن قابل توجه باشد. اول جنبه جدید بودن و استفاده های کاربردی آن مطرح می باشد. به عنوان مثال از نظر جدید بودن، حوزه اکتشافی بودن پژوهش جهت دست یابی به برخی از مؤلفه ها و متغیرهای اثر گذار در پژوهش مورد نطر است. دوم از نظر استفاده کاربردی این پژوهش هم در حوزه تولید دانش واستفاده علمی و همچنین استفاده عملی جهت پاسخ به مساله اصلی تحقیق قابل توجه می باشد.
1-5. اهداف مشخص تحقیق
هدف اصلی پژوهش حاضر، شناسایی و بررسی عوامل تاثیر گذار بر توسعه صنعت گردشگری در استان ایلام میباشد.
اهداف فرعی پژوهش عبارت بودند از:
1- شناسایی عوامل تاثیر گذار بر توسعه صنعت گردشگری در استان ایلام
2- بررسی عوامل تاثیرگذار بر توسعه صنعت گردشگری در استان ایلام.
3- رتبهبندی عوامل تاثیرگذار بر توسعه صنعت گردشگری در استان ایلام.
1-6. بهره‏وران پژوهش
انجام این پژوهش، با شناسایی و بررسی عوامل مؤثر بر توسعه صنعت گردشگری استان ایلام متناسب با ویژگی‌های بومی استان ارائه می‌گردد. البته این پژوهش در جهت دستیابی به اهداف چشم انداز پنج ساله استان، برنامه پنجم توسعه و اهداف و سیاست‌های کلان صنعت گردشگری کشور خواهد بود. در یک تحلیل جامع پیشنهاد‌ها و راهکارهای کاربردی و عملی برای بهبود نوآوری برای بکار‌گیری و احیانا اجرا در صنعت گردشگری استان ایلام ارائه می‌گردد.
جدول 1-1: بهره وران پژوهش
ردیفنام سازماننوع استفاده1سازمان میراث فرهنگی و گردشگریشناسایی و بررسی عوامل مؤثر بر توسعه صنعت گردشگری استان ایلام متناسب با ویژه گی های بومی در جهت دستیابی توسعه قابلیت کاربرد دارد.2هتلها، آژانس های مسافرتی، شهرداری ها و سازمان حج و اوقافاین پژوهش میتواند در برنامه ریزیهای هتلها و آژانسهای مسافرتی، هتل ها، شهرداری ها و سازمان حج و اوقاف در جهت توسعه مؤثر باشد.3نهادهای سیاستگذار گردشگری استان ایلامبا این پژوهش رویکردی جدید در عرصه صنعت گردشگری مبتنی بر توسعه استان شکل می گیرد.4پژوهشگران و افراد دانشگاهیمبنایی جدید برای تحلیل و پژوهش در عرصه صنعت گردشگری مبتنی بر توسعه و پیشرفت فراهم می شود.1-7. سؤالات تحقیق
1- عوامل مؤثر بر توسعه صنعت گردشگری در استان ایلام کدامند؟
2- وضعیت عوامل مؤثر بر توسعه صنعت گردشگری در استان ایلام چگونه است؟
3- رتبه بندی عوامل مؤثر بر توسعه صنعت گردشگری در استان ایلام چگونه است؟
1-8. قلمرو تحقیق
قلمرو تحقیق شامل سه قلمرو موضوعی، مکانی و زمانی میباشد.
قلمرو موضوعی این تحقیق شناسایی و بررسی عوامل تاثیرگذار بر توسعه صنعت گردشگری در استان ایلام میباشد.
قلمرو مکانی تحقیق شامل تمامی سازمانها، ادارات و مراکز خصوصی و دولتی مرتبط با صنعت گردشگری در استان ایلام میباشد.
قلمرو زمانی نیز انجام تحقیق در نیمه اول سال1393 تا اواخر شهریور 1393 را شامل میشود.
1-9. روش تحقیق
روش اجرای تحقیق در واقع مجموعه فعالیت‌هایی است که به کمک آن‌ها تعیین می‌شود که اطلاعات مورد نظر از کجا، چگونه و با چه ابزاری جمع ‌آوری شود (سرمد، بازرگان و حجازی، 1392).
پژوهش حاضر شامل دو مرحله است؛ در مرحله اول که به دنبال (شناسایی عوامل تاثیر گذار بر توسعه صنعت گردشگری در استان ایلام میباشیم)، برای درک بهتر موضوع و افزایش دانش در این زمینه تحقیقی توسعهای و علاوه برآن با توجه به بررسی و انجام مطالعات نظری پژوهشی توصیفی محسوب میشود و در مرحله دوم که به دنبال پاسخ به سؤالات تحقیق هستیم، کاربردی میباشد. بنابراین در انجام این تحقیق از روش تحقیق پیمایشی استفاده شده است.
1-10. متغیرهای تحقیق
متغیرهای این پژوهش عبارتند از توریست، عوامل فرهنگی و آموزشی، صنعت جهانگردی، بازاریابی جهانگردی، امکانات زیر بنایی و خدمات گردشگری، مدیریت تصمیم گیری منسجم و هماهنگ.
1-11. تعریف متغیرها
1-11-1. تعریف مفهومی متغیرها
تعریف مفهومی به تعریف یک واژه توسط واژه های دگر اشاره دارد. به عبارت دیگر در این گونه تعاریف از وازه های انتزاعی و مدل های فرضی استفاده می شود (سرمد، بازرگان و حجازی،1392). تعریف مفهومی متغیرها به شرح زیر می باشد:
توریست:
به شخصی خارجی جهت سیاحت، گردش، ورزش، که اقامت آن کمتر از 24 ساعت نباشد و بیشتر از 2 ماه هم نباشد توریست گفته می شود (گو و پنگ4، 2011).
عوامل فرهنگی و آموزشی:
در پژوهش حاضر فرهنگ پذیرش گردشگر و آگاهی از مزایای آن در بخش های مختلف صنعت گردشگری مد نطر بوده و سایر مؤلفه های فرهنگ مد نظر نمی باشد.
صنعت جهانگردی (لومسدن،1390):
جهانگردی به معنی عام: میتوان آن را به عنوان پدیده جمعی و تنوع تمدن صنعتی که از سفر و اقامت همزمان غیر بومیان منشأ گیرد تعریف کرد (گو و پنگ، 2011).
بازاریابی جهانگردی:
بازاریابی جهانگردی را می توان به وجود و مطلوب بودن تیلیغات بازاریابی برای جاذبه های گردشگری در جهت جلب توجه و ترغیب جهانگردان برای بازدید از آن منطقه دید (استیگیتز، 1386).
امکانات زیر بنایی و خدمات گردشگری:
امکاناتی زیر ساخت و هزینه بر در صنعت گردشگری جهت ترغیب و رفاه گردشگران.
مدیریت تصمیم گیری منسجم و هماهنگ:
مدیریت تصمیم گیری منسجم و هماهنگ را می توان به وجود مدیر و سیستم مدیریت قوی و کارآمد جهت بهره برداری بهینه از منابع، امکانات و پتانسیل های موجود در مورد یک موضوع واحد تصمیم‌گیری دانست.
1-11-2. تعریف عملیاتی متغیرها
با توجه به اینکه پژوهش حاضر در جهت شناسایی مؤلفههای مؤثر بر توسعه صنعت گردشگری استان ایلام میباشد، بنابراین تعریف مفهومی متغیرها دارای تعریف عملیاتی نمیباشد و متغیرهای تحقیق با توجه به جوابی که پاسخ دهندگان به سؤالات پژوهش دادهاند، بر اساس طیف لیکرت پنج گزینهای اندازه گیری شده است.
2-1. مقدمه
سیر و سیاحت یکی از راههای خداشناسی و رسیدن به کمال سیر آفاق و انفس است که از آن به هجرت به درون و بیرون تعبیر میشود. با در نظر گرفتن خلقت هستی و انسانها و بیهوده نیافریده شدن انسان که در قرآن بدان اشاره شده، مسیر زندگی نوع بشر به وسیله انبیاء تعیین و هدایت شده است.
جهانگردی در قرون گذشته از امتیازات ویژهی، عدهای انگشت شمار از مردم بوده ولی در نیمه دوم قرن نوزدهم و در اثر اختراعات مختلف و بهبود معیشت و وضع اقتصادی افراد و امنیت و اطمینانی که در وضعیت حمل و نقل اهم از زمین، هوایی، دریایی بوجود آمد. جریان مسافرتها سرعت بخشید و بدینسان موجودیت خود را در کشورهای پیشرفته ارائه نمود.
جهانگردی، پیشه انسانهایی است که در اندیشه وسعت نگاه خود اقناع حس کنجکاوی، رنج سفر را بر عافیت حضر میخرند و پنجه در پنجه شدهاند به کشف ناگفتهها و نادیدهها میپردازند. دیگران از اندوختههای آنان بهره برده و در سکون و آرامش خود به رمز هزاران سؤال نهفته پی میبرند. این نوع جهانگردی که به زمانهای دور مربوط میشود، امروزه چهره متفاوتی پیدا کرده است. در عصر حاضر میلیونها تن در طول سال به انگیزه مشاهده آثار باستانی و طبیعی، آشنایی با آداب و رسوم سنتهای ملی و مذهبی، شرکت در جشنوارهها، بازدید از اماکن مقدسه دینی که غالباً آمیزهای از عشق، هنر و مهارت است، قدم بر عرصه کشورهایی میگذارند که صدها سال قبل محل سکونت و حیات آدمیان بوده است (گو و پنگ ، 2011).
توریست به عنوان عنصر اصلی جهانگردی محسوب که با ورود خود به یک کشور موجبات اشتغال و ارزآوری و همچنین دارای مزایای ارتباطی، سیاسی، فرهنگی و تأثیرات بین الملل است.
در این فصل از تحقیق مبانی نظری پژوهش ارائه و در آن سعی شده وضعیت ورود جهانگردان غیر مسلمان به کشورمان، به طور کامل روشن گردد. در ادامه به معرفی جاذبههای گردشگری ایلام و در پایان چارچوب نظری پژوهش ارائه و پیشینه مطالعات و پژوهشهای انجام گرفته بیان شده است.
2-2. گردشگری و دیگر تعاریف در صنعت جهانگردی:
گردشگر
بنا به تعریفی گردشگر به شخصی خارجی جهت سیاحت، گردش و ورزش که اقامت آن کمتر از 24 ساعت نباشد و بیشتر از 2 ماه هم نباشد گردشگر گفته میشود.
کمیته 22 ژانویه سال 1937 تعریف زیر را برای گردشگر ارائه نموده است.
فردی که به مدت 24 ساعت یا بیشتر به کشوری مسافرت میکند و معمولاً حق اقامت در آنجا را دارد.
این کمیته افراد ذیل را جهانگرد محسوب میکند:
1- افرادی که برای تفریح، مسائل خانوادگی، بهداشتی و غیره مسافرت میکنند.
2- اشخاصی که برای شرکت در جلسات و یا هیأتهای علمی، اداری، سیاسی، مذهبی و ورزش مسافرت میکنند.
3- افرادی که برای تجارت مسافرت میکنند.
4- کسانی که از طریق مسافرتهای دریایی وارد کشوری میشوند وقتی که کمتر از 24 ساعت در آن کشور میمانند.
افراد ذیل در اعداد جهانگردان نیستند (پور خلیلی و استادی، 1387):
1- افرادی که با قرارداد یا بدون قرار داد برای کسب شغل یا اشتغال در تجارت وارد کشوری میشوند.
2- سایر اشخاص که برای اقامت وارد کشوری میشوند.
3- دانشجویان که در مدارس و مؤسسات شبانه روزی اقامت دارند.
4- ساکنان مرزی و افرادی که مقیم کشوری هستند ولی در مملکت مجاور کار میکنند.
5- مسافرانی که بدون توقف از کشوری عبور می کنند و چنانچه حتی این مسافرت بیش از24 ساعت طول بکشد باز در زمره جهانگردان بشمار نمیآیند.
کمیسیون آماری سازمان ملل متحد تعاریف زیر را ارائه میدهد
بازدید کننده
افراد غیر مقیمی که میخواهند بدون اشتغال بکاری به مدت یکسال یا کمتر در کشوری اقامت کنند و این امر شامل افراد وابسته به آنها نیز میشوند.
کمیسیون مذکور تقسیم بندی این مقوله را طبق منظور از بازدید به شرح ذیل توجیه نمود.
ترانزیت، تعطیلی، تحصیل، تجارت یا سایر بازدیدکنندگان.
کنفرانس سال 2011 استرالیا با موضوع صنعت گردشگری در جهان
کنفرانس مذکور تعریف جامعی از اصطلاح بازدید کننده را از لحاظ آماری چنین تعریف میکنند. کسی که از کشوری غیر از مملکتی که در آن اقامت دارد و نیز بغیر از کسب شغل، دیدن کند. این تعریف شامل 2 طبقه میباشد. جهانگردان، سیاحان.
جهانگرد یعنی بازدید کننده موقتی که حداقل24 ساعت در کشور مورد نظر اقامت کند.
و منظور از مسافرت یکی از اهداف زیر است:
1- استراحت، تفریح، تعطیلات، سلامتی، تحقیق، مذهب، ورزش.
2- تجارت، دلایل خانوادگی، مأموریت، شرکت در جلسات.
سیاح : بازدید کننده موقتی که کمتر از 24 ساعت در کشوری میماند و شامل مسافران دریایی نیز میباشد.
صنعت جهانگردی
جهانگردی به معنی عام
میتوان آن را به عنوان پدیده جمعی و تنوع تمدن صنعتی که از سفر و اقامت همزمان غیر بومیان منشأ گیرد تعریف کرد.
جهانگردی به معنی فشرده
جهانگردی عبارتست از مجموعه فعالیتهایی که درایام فراغت انجام میشود البته نه در جهت انجام کار و امور وابسته به آن بلکه به منظور استراحت یا بازیابی نیروی از دست رفته افزایش شناخت، آگاهی، روابط انسانی و غیره که به سفر و اقامت غیر از مسکن مأوای همیشگی.
تعریف اخیر در واقع جهانگردی را مثل پدیدهای با چشم انداز فرهنگی معرفی می کند.
تعریف دیگر در صنعت جهانگردی
صنعتی که یک پدیده هنری و زایده فکر و دست بشر باشد (وان بنن، 2007).
گذرنامه
سندی است که از طرف (نیروی انتظامی) به اتباع کشور، که قصد مسافرت به خارج دارند، داده میشود.
ویزا یا روادید
اجازهنامه است که از طرف مأموران سفارتخانه ایران در خارج به بیگانگانی که دارای گذرنامه معتبر خارجیاند به منظور ورود به ایران و یا عبور از آن داده میشود (پور خلیلی و استادی، 1387).
امنیت ملل
امنیت ملی به معنای امنیت کل یک هویت اجتماعی سیاسی است. منظور از امنیت ملی توانایی پیک کشور در حفظ ارزشهای خودی در برابر تهدیدهای خارجی است.
امنیت ملی یعنی دستیابی به شرایطی که به یک کشور امکان میدهد از تهدید بالقوه یا بالفعل خارجی و نفوذ سیاسی و اقتصادی بیگانه در امان باشد و در راه رفاه پیشبرد امر توسعه اقتصادی، اجتماعی، و انسانی و تأمین وحدت و موجودیت کشور و رفاه عامه فارغ از مداخله بیگانه گام بردارد.
امنیت
دارای تعاریف گوناگونی است که به دو نمونه آن اشاره می شود.
– عبارت است از نیل به سطحی از اطمینان خاطر برای تحصیل و صیانت منابع ملی.
– عبارت است از توانایی کشور در رفع تهدیدهای خارجی علیه حیات سیاسی یا منافع ملی خود.
گردشگری بین المللی
شخصی که به کشور دیگری غیر از کشور محل اقامت خود برای مدت حداقل یک شب و حداقل یک سال سفر و در مراکز اقامتی عمومی یا خصوصی آن کشور اقامت نماید هدف او از سفر انجام فعالیتهایی برای کسب موقعیت شغلی (مهاجرت بر کاری) نباشد.
هیأتهای سیاسی، دیپلماتها، کارمندان عالی سفارت خانهها، اعضای نیروهای مسلح که از کشور مبدأ خود به کشور مورد مأموریت یا بالعکس سفر میکنند مهاجرانی برای کار یا اقامت، پناهندگان، آوارگان، مسافران عبوری، افرادی که مستقیماً میان فرودگاهها و دیگر ترمینالها جابهجا میشوند یا برای مدت کوتاهی در محل معینی در ترمینال هوایی باقی میمانند، افرادی که به شاغلان مرزی معروف هستند در زندگی مرز کشور سکونت دارند لیکن در کشور همسایه مشغول به کار میباشند، همچنین کسانی که کمتر از یک شب در کشور اقامت داشته باشند جزء گردشگران بین الملل محسوب نمیشوند.
2-3. انگیزههای جهانگردی
مسئله جهانگردی و سیاحت که از دیرباز مورد توجه بوده است. اساساً برای ارضای حس کنجکاوی، کسب اطلاعات، آگاهی و کشف راز آفرینش، تفحص در اموال مردم سرزمینهای دیگر با وجود جاذبههای طبیعی و مصنوعی، آثار و بناهای تألیفی و باستان، اماکن مقدسه، تفریحات، استراحت و مسائلی از این قبیل که نام برده شد میباشد. لیکن نیاز به سفر برای فرار از محیط نیز انگیزهای برای مسافرت است. چه اینکه سفرزاده نیازهای گوناگون انسان است که میتوان این طور نام برده شوند (تولایی، 1386):
1- نیاز روانی2- نیاز اقتصادی 3- نیاز اجتماعی 4- نیاز سیاسی
در بحث نیاز اجتماعی، آشنایی با آداب و سنن، رسوم و شناخت افکار و ایدهها از دیرباز مورد توجه بوده است و چون تفاهم اندیشه کاری بس دشوار بوده از همان ابتدای امر سیاحت چاره مؤثر این کار شناخته شده و به عنوان یک نیاز اجتماعی مورد قبول قرار گرفت.
در بحث نیاز سیاسی، گسترش صلح جهانی و پایداری این صلح در صحنه سیاست بین الملل امری بس ضروری است و صنعت جهانگردی نقش مهمی دارد.
2-4. انواع جهانگردی
جهانگردی با توجه به منظور و مقصود و انگیزهای که جهانگرد دارد به طبقات مختلف تقسیم میشود. به عبارت دیگر هدف و انگیزه جهانگرد از مسافرت انواع مختلف را به وجود میآورد (کاظمی، 1389).
در مورد بحث قبلی اشاره شد یکی از انگیزههای جهانگردی رهایی از محیط استراحت، فشار زندگی روزمره و یا تشنج شهر نشینی است که این انگیزه در ارتباط با سن مورد بحث است:
2-4-1. جهانگردی از نظر سن:
1- جهانگردی جوانان
در این نوع جهانگردی نیاز به آزادی و خودنمایی به چشم میخورد. جهانگردی سازمان یافته و گشتهای منظم را پذیرا نیستند.
2- جهانگردی میانسالان
در این نوع جهانگردی نیاز به امنیت بیشتر است. نیاز به آزادی کاهش وخود محوری دیده نمیشود. متقاضی جهانگردی در سطح مناسب و گشتهای منظم است.
3- جهانگردی سالخوردگان
انگیزه و امنیت در این گروه مشهودتر است.
2-4-2. جهانگردی از نظر قصد مسافرت
1- تفریحی 2- ورزشی 3- شهری 4- فرهنگی 5- تجاری6- کنفرانسها (تولایی، 1386).
2-4-3. جهانگردی از نظر نحوه مسافرت
1- به صورت انفرادی با اخذ ویزای شخصی
2- توسط آژانسهای مسافرتی کشور خود توریست با هماهنگی با آژانس مسافرتی کشور میزبان به صورت تور تحت پوشش اداره کل اتباع خارجه با هماهنگی استانها به سیاحت خود میپردازند.
بسیاری از پژوهشگران، گردشگر را بر حسب نوع انگیزه به گونهای دیگر طبقه بندی میکنند که شامل گردشگر قومی، هنری، تاریخی طبعیت گرا، تفریحی و کاری میباشد.
رایز و تنور5 (2012)، نوعی دیگر از تقسیم بندی گردشگری را ابداع کرد که تا اندازه ای به شناخت مفهوم واقعی گردشگر و اثری که ممکن است بر جمعیت میزبان داشته باشد یاری میرساند. او بر اساس میزان علاقه گردشگر به کسب تجربه در جامعه ناآشنای میزبان، آن را به چهار نوع عمده تقسیم کرده است.
1- کاوشگر 2- بدون مقصر 3- گردشگری تودهای انفرادی 4- گردشگری تودهای سازمان یافته
که دو نوع اول غیر نهادینه میباشند و دو نوع بعدی نهادینه میباشد. دو نوع کاوشگر و بدون مقصد، در پی یافتن چیزهای تازه، ناآشنا و شگفت انگیز هستند. آنان خودشان مقدمات مسافرتشان را فراهم میکنند، از تسهیلات میگیرند و تماس زیادی با ساکنان محل دارند. رایز و تنور این گروه را مسافران نهادینه شده مینامد.
دو گروه دیگر نحو سفر و محل اقامت خود را از طریق بنگاههای مسافرتی تنظیم میکنند. و به دنبال همه‌کس سپند هستند.
2-5. جاذبههای جهانگردی
عواملی که در یک کشور یا سرزمین موجب جلب جهانگردی میشود را جاذبههای جهانگردی گویند.
بطور کلی تقسیم بندیها و نمودارهای زیادی برای جاذبههای گردشگری ارائه شده است، اما رایجترین الگوی مورد استناد در اغلب مطالعات، الگوی پیشنهادی سازمان جهانی گردشگری است که در نمودار زیر ارائه شده است.
شکل2-1. دسته بندی انواع جاذبههای گردشگری
منبع: (سازمان جهانی گردشگری،2013)
جاذبههای طبیعی: جاذبههای طبیعی موجود در مقصد، غالباً اولین موضوعی است که توجه گردشگر را جلب میکند که اصولاً ترکیب متنوعی از منابع طبیعی را میتوان به منظور ایجاد محیطی جذاب برای توسعه گردشگری به کار گرفت.
جاذبههای فرهنگی: در صنعت گردشگری، فرهنگ به عنوان عامل جذب عمل میکند. برای گردشگرانی که سفر میکنند، فعالیتها، رویدادها و محصولات فرهنگی، همچون نیرویی الهام بخش و جذاب برآنان اثر میگذارد جاذبه های فرهنگی شامل تمام تجلیها و تبلورهای بیرونی و رسمی فرهنگ هر کشور است که میتوان آنها را دید، نمایش داد یا به نوعی عرضه کرد (کاظمی، 1389).
جاذبه های انسان ساخت: به کلیه عناصر و پدیده های مصنوع دارای ارزش و حائز تعاریف معیار جذابیت، جاذبه انسان ساخت گفته میشود.
مقاصد گردشگری با توجه به پتانسیلها و منابع گردشگری مختلفی که در بردارند، ممکن است یک یا چند نوع از جاذبههای گردشگری را به گردشگران به عنوان محصول گردشگری ارائه نمایند. گردشگری شامل همه خدمات و ویژگیهایی است که در کنار هم قرار می گیرند تا آنچه مسافر میخواهد، فراهم آورند و انواع مختلفی دارد، اما صاحبنظران گردشگری در دنیا، چهار فضای کلی را به عنوان مقاصد گردشگری مشخص کرده اند که عبارتند از:
– فضای روستایی یا جهانگردی سبز
– فضای کوهستانی برای ورزش های کوهستانی
– فضای ساحلی با ویژگی های خاص خود
– فضای شهری.
یکی از انواع گردشگری، گردشگری شهری است؛ به طوری که با توجه به جایگاه ویژه شهر، در بسیاری از کشورهای موفق در این صنعت، شهر پایه و اساس توسعه گردشگری است، چراکه بسیاری از شهرها در بردارنده تمامی انواع جاذبه های گردشگری مذکور هستند؛ یعنی در این نقاط می توان هم شاهد جاذبه های طبیعی، فرهنگی و هم جاذبههای انسان ساخت بود. ایجاد و توسعه فضاهای شهری مناسب، بازسازی فضاهای ظاهراً متروک و مرده به قصد زنده کردن جنبه های کهن جامعه، ازجمله آثار توسعه گردشگری شهری است. بدین منظور، بسیاری از شهرها درصددند تا از ویژگیها و امکانات خاص شهر خود سود برده، از مزایای جلب گردشگری شهری بهره گیرند (رایز و تنور2012).
فضاهای شهری در شهرهای معاصر را که برای گردشگران به عنوان یک جاذبه محسوب میشوند، میتوان به دو دسته تقسیم نمود (استیگیتز ، 1386):
– فضاهای مدرن یا جدید نظیر پارک ها، مراکز فروش مدرن، فرهنگسراها، میادین و پلازاها
– فضاهای سنتی نظیر بازارها، امامزاده ها، گورستان ها، باغ ها، مساجد و سایر اماکن تاریخی
وجود جاذبههای متعدد تاریخی فرهنگی و جاذبه های ویژه و انسانساخت در نقاط شهری با رشد گردشگری در دهههای اخیر باعث شده است تا این مقاصد مورد هجوم گردشگران قرار گیرند. بسیاری از مسؤلان این نقاط شهری نیز به علت بیتوجهی به آثار نامناسب گردشگری و توجه صرف به مزایای اقتصادی این صنعت، باعث تسریع این روند مخرب گشتهاند. از دیگر سو، در بسیاری از طرحهایی که برای این نقاط شهری تهیه میگردد، کوچکترین توجهی به مقوله گردشگری و آثار آن بر روند توسعه شهر نشده است. از این رو، انجام مطالعات برای شناسایی و تجزیه و تحلیل تاثیرات گردشگری، مضاف بر طرحهای مطلقا کالبدی در این نقاط لازم است.
این مطالعات رهنمودهای کلی را برای توسعه گردشگری پایدار فرآهم مینماید. چون طرحهای توسعه و عمران شهری به صورت کلی و با توجه به نیازهای ساکنان شهر تهیه و اجرا میگردد و در بعضی مواقع، ملزومات مربوط به توسعه گردشگری که از ویژگی های بارز و منحصر به فرد بعضی از شهرهاست در این طرحها نادیده گرفته میشود، لازم است برای این گونه شهرها مطالعاتی انجام شود که علاوه بر توسعه کالبدی، توسعه گردشگری آن را نیز مورد توجه قرار دهد. شهرهایی با ویژگی گردشگرپذیری در حجم انبوه به دلیل داشتن ویژگیهای منحصر به فرد و آمیختگی کالبد شهری با محیط طبیعی و عجین شدن زندگی ساکنان با ویژگیهای محیطی جغرافیایی باید از حالت ویژهای در تهیه طرحهای توسعه شهری برخوردار باشند. لذا لازم است مطالعاتی با مضامین توسعه کالبدی همراه با نگرش به توسعه گردشگری در قالب توجه همه جانبه به توسعه پایدار از طریق توجه ویژه به مطالعات محیطی جغرافیایی، جمعیتی، اجتماعی و فرهنگی، نظام اقتصادی و فعالیتی، میراث فرهنگی، گردشگری و حفظ و احیای میراث فرهنگی، نظام حمل و نقل، توسعه شهری و نظام مدیریتی و قانونی در چارچوب نقش های شهر تهیه گردد.
2-6. عوامل مؤثر بر رونق صنعت گردشگری
سفر محرک اصلی در چرخه اقتصاد است. صنعت توریسم معمولاً یکی از زمینههای اقتصاد جهانی است که به آن توجه کمی میشود. صنعت توریسم، همچنان به عنوان چرخه پیشرفت اقتصادی بسیاری از کشورهای فقیر به حساب میآید (رایز و تنور2012).

این صنعت امروزه نیاز به نگهداری دارد. هتل ها نیاز به کارکنانی جهت بازسازی داشته، همچنین ارگانهایی باید وجود داشته باشد که تحت نظر آنها هر چیز مرتبط با صنعت توریسم همواره نو شود. به عنوان مثال کافی شاپها برای جذب بیشتر گردشگران باید منوهای خود را تغییر دهند. هتل ها و بسیاری از اماکن گردشگری دیگر نیز باید بنا به نیازهای توریستی خود را به روز سازند. با ایجاد چنین تغییراتی در سطح شهر و یا کشور است که اقتصاد میتواند جریان داشته و رو به پیشرفت باشد.
توریسم نه تنها سبب افزایش درآمد افراد و ارگانهایی میشود که در این راستا فعالیت دارند، بلکه برای افرادی که به گردشگری علاقهمندند نیز میتواند مفید باشد. هر کشور، شهر و یا حتی روستا دارای پتانسیلهایی جهت رونق اقتصادی است. توریسم میتواند همچون یک کار تجارتی سبب رقابت اقتصادی شود. همانطور که در تجارت تأمین کنندههای کالا در صدد رقابت، جهت تولید کالایی بهتر بر میآیند، در صنعت توریسم نیز از آنجا که گردشگران روز به روز دنبال سرویس گرفتن بهتر می باشند، کشورها باید به رقابت افتاده تا جهت جذب بیشتر مسافران در کشور خود امکانات و تجهیزات بیشتری را فراهم آورند. البته این مسأله کاملاً قابل انتظار است که تمامی کشورها به زور نمیتوانند نیازهای مرتبط با کشورهای خارجی را ارائه دهند. حتی گاهی ارائه برخی از این سرویسها ممکن است به علت عدم سازگاری فرهنگی با یک کشور هیچگاه صورت نگیرد.
ایران کشوری است با جاذبههای گوناگون در زمینههای تاریخی و فرهنگی و جغرافیایی و جود اقوام گوناگون با آداب و سنن منحصر به فرد، چهره های متفاوتی به این کشور بزرگ، چه از نظر وسعت و چه از نظر قدمت بخشیده است و شناسایی نکردن بسیاری از جاذبههای موجود باعث شده که « بهشت گمشده » لقب ایران در صنعت گردشگری همچنان گمشده باقی بماند. کارشناسان جهانگردی از ایران به عنوان غول خفته این صنعت نام می برند.
از آنجا که امروزه بیشتر افراد به منظور تفریح و لذت بردن (باید توجه داشت که در تعریف سفر هم بسیاری از کتابهای تخصصی در زمینه جهانگردی همین مطلب را ارائه می دهند، یعنی سفر به قصد لذت بردن انجام می‌شود) سفر میکند، توقع بیشتری از لحاظ امکانات از کشور میزبان دارند و به همین دلیل است که کشورهایی که اکنون از جاذبه های مصنوعی و به عبارت بهتر دست ساز برخوردارند، از کشورهای دیگر در زمینه جذب توریست موفق تر عمل میکنند. البته به این موضوع هم باید توجه داشت که تا حدی امنیت و گاه سیاست های خارجی نادرست در کشورها و وجود تبلیغات منفی رسانه های خارجی بر این مسئله میتواند دامن بزند.
یکی دیگر از مواردی که میتواند به ما در جهت توسعه گردشگری یاری کند، فرهنگ سازی و آشنا کردن مردم در مواجهه با افراد خارجی است، به عنوان مثال در کشور چین در آستانه برگزاری المپیک 2008 پکن، در حال آموزش دادن لبخند و ایستادن داخل صف به مردم بودند. کاری ساده اما تأثیرگذار.
بطور کلی عوامل زیادی در جذب توریست مؤثرند که مهمترین عوامل آن بشرح زیر می باشد (رایز و تنور2012):
1- تأمین امنیت مالی و جانی برای گردشگر ایجاد احساس امنیت کامل اجتماعی و قضایی در آن
2- بهبود کیفیت عرضه خدمات و ارتقای امکانات رفاهی و آسایش
3- تحقیقات و پژوهشهای کارشناسنامه در جهت شناسایی بازارهای مطلوب
4- فعال کردن نمایندگیهای خصوصی در کشور
5- سازماندهی رفتارها و برخوردها در جهت بهینه کردن افکار داخلی
6- گسترش سرمایهگذاری خصوصی و دولتی برای گسترش امکانات گردشگری مانند ساخت هتل، رستوران، مراکز اقامتی

دسته بندی : پایان نامه ارشد

پاسخ دهید